środa 20 października, 2021

Nasza życie dzieli się na różne etapy. Okres wczesnego dzieciństwa to szczególny czas – zmiany zachodzą bardzo intensywnie. Dziecko staje się niezależne, uczy się wielu nowych rzeczy i eksploruje świat. Rodzice powinni zapewnić optymalne warunki dla rozwoju swojej pociechy. Znajomość edukacji Montessori może być w tym wypadku znacznym ułatwieniem.

O przygotowaniu się na przybycie maluszka w domu pisałam tutaj. Poniżej druga część artykułu.

Do drugiego miesiąca życia

Kolejny wyjątkowy czas dla relacji pomiędzy dzieckiem i rodzicami, szczególnie z matką. Pierwsze sześć-osiem tygodni życia są nierozerwalnie związane z jej osobą. Odpowiednia opieka i czułość na sygnały wydawane przez dziecko (płakanie oraz odruch ssania) pozwalają wzmocnić przywiązanie.

Maria Montessori uważała, że ten okres jest odpowiedzialny za kształtowanie się psychiki dziecka. Fizycznie jest ono raczej bezwładne, a jedynym sposobem komunikacji jest płacz. Wbrew pozorom jednak dziecko rozumie bardzo wiele. Rozpoznaje głos matki i odróżnia ludzką mowę od innych dźwięków. Jest wrażliwe na hałas, ma rozwinięte zmysły słuchu oraz smaku i powonienia. Wzrok nie jest aż tak sprawny, ale dziecko potrafi już odróżniać dzień od nocy i w okolicach 3 tygodnia życia uczy się skupiać wzrok. Oczywiście dotyk ma kolosalne znaczenie i kontakt fizyczny powinien być pielęgnowany z czułością i uważnością.

Dziecko w tym momencie swojego życia musi dużo spać – od 18 do 20 godzin na dobę. Trzeba mu zapewnić do tego odpowiednie, spokojne warunki, a gdy się budzi, wykorzystywać ten czas na komunikację i kontakt z pociechą. W ten sposób jego rozwój będzie przebiegał prawidłowo.

Parents with daughter. Family in a park. Newborn girl.

Od trzeciego do czwartego miesiąca życia

Dziecko w tym okresie zdobywa coraz większą świadomość swojego ciała. Potrafi utrzymać głowę w pionie, ćwiczy przewracanie się na bok, przygląda się swoim dłoniom i ma coraz szersze pole widzenia. Mała istota może już śledzić obiekty, reaguje na hałas i przygląda się osobie, która do niej mówi. Pojawia się głużenie, gdyż maluch instynktownie próbuje wydawać z siebie dźwięki. Co ciekawe, wszystkie dzieci na świecie robią to w taki sam sposób na tym etapie rozwoju.

Od piątego do szóstego miesiąca życia

Obserwujemy kolejne postępy w rozwoju fizycznym dziecka. Nie powinniśmy jednak tych zmian przyspieszać, a raczej pozwolić dziecku iść swoim tempem. Maluch może zaczynać siedzieć z podparciem, obracać z pleców na brzuch gdy leży i opierać się na przedramionach. Może się również czołgać, a przede wszystkim – zaczyna poznawać świat wokół siebie.

Dziecko na tym etapie zaczyna chwytać przedmioty i wkładać je do ust. Gryzienie jest naturalnym odruchem poznawczym, ale również pomaga ulżyć dziąsłom podczas ząbkowania. Warto dać maluchowi możliwość zabawy przedmiotami, które oparte są na związku przyczynowo-skutkowym, gdyż pozwala mu to zrozumieć, jakie konsekwencje mają jego działania.

Zaczyna się gaworzenie, które różni się od głużenia w zależności od języka ojczystego, w jakim wychowywana jest pociecha. Próbuje ona naśladować dźwięki ze swojego otoczenia. Co ważne, budowanie relacji opartej na bliskości jest nadal istotne w tym okresie. Czas na niezależność przyjdzie później.

Happy young mom holds precious little child and gently hugging his little body. Kid laughing joyfully and looking in camera with big grey eyes

Od siódmego do dziesiątego miesiąca życia

Nasza pociecha może już siedzieć oraz poruszać się – zazwyczaj raczkując. Ruchy dziecka stają się bardziej skoordynowane, a chwyt pewniejszy. Dziecko powoli przygotowuje się do wstawania oraz wyrzynania siekaczy. Wzrok ma już w 100% sprawny i chętnie obserwuje otaczający je świat, zwracając uwagę na szczegóły wyróżniające poszczególne przedmioty i ludzi. To w tym momencie maluch zaczyna rozumieć koncepcję “stałości obiektu”, a więc fakt, że istnieje on nawet wtedy, gdy odwraca od niego wzrok. Potrafi też rozpoznać twarze swoich bliskich od obcych sobie ludzi.

Badanie świata jest ważnym elementem poznawczym. Dochodzi do niego nowy element – wskazywanie palcem. To pierwsze przymiarki do nauki mowy. Próba zainicjowania dialogu wiąże się z oczekiwaniami, że dorosły przedmiot nazwie lub go dziecku wręczy. Pojawiają się gesty i dość wyraźne artykułowanie konkretnych sylab jak “ma”, “ta”, “ba” czy “da”.

Young mother working from home on laptop with her little son

Od jedenastego do trzynastego miesiąca życia

Zazwyczaj w tym okresie dziecko zaczyna stawiać swoje pierwsze kroki, choć oczywiście nie jest to regułą. Może się to zdarzyć wcześniej lub później – nie należy tego pospieszać, tylko pozwolić dziecku uczyć się w swoim tempie. Opanowanie umiejętności chodzenia sprawia, że jego odkrywcze instynkty stają się jeszcze bardziej żywe i pobudzone. Niektóre dzieci mogą również wymówić swoje pierwsze słowa w tym okresie. Jest to kolejny etap wzmożonej komunikacji i eksplorowania otaczającego świata, a dzięki jeszcze sprawniejszym ruchom i chwytaniu, maluch ma coraz większy wpływ na rzeczywistość wokół siebie.

Szczególnie istotne jest teraz to, że zaczyna się uwidaczniać charakter dziecka. Odmawia rzeczy, które mu nie pasują. Mózg rozwija się w błyskawicznym tempie. Coraz więcej rozumie i potrafi ocenić “rzeźbę” przestrzeni – na przykład głębokość jakiegoś pojemnika. Układa przedmioty jeden na drugim i buduje z nich konstrukcje.

Od trzynastego do osiemnastego miesiąca życia

To intensywny czas rozwoju motoryki, zarówno globalnej, jak i precyzyjnej. Pewniejszy chód sprawia, że dziecko chętniej podejmuje wyzwania, jak na przykład wspinaczka na schody czy meble. Pociecha może koordynować pracę obu rąk i ćwiczy swoją zręczność. Co jednak najważniejsze – w tym momencie pojawia się samodzielność. Wiele czynności dziecko może wykonywać bez pomocy dorosłego.

Zresztą, nic w tym dziwnego, gdyż w tym momencie rozpoczyna się rozwój autonomiczny dziecka. Zaznacza ono swoją tożsamość i chce decydować o tym, jakie aktywności wykonuje w danym momencie. Nie lubi, gdy się mu w tym przeszkadza. Jest skoncentrowane na zabawie i wcale nie potrzebuje do niej towarzystwa. Często powtarza jakąś czynność, aby bez końca obserwować ten sam skutek.

Rozwój mowy jest już dość znaczący. Maluch uczy się wielu nowych słów i nazywa przedmioty. Często też próbuje inicjować konwersację z innymi, a nawet zaczyna wypowiadać proste zdania.

Od osiemnastego miesiąca do drugiego roku życia

Dziecko w tym wieku jest niezwykle żywotne i ruchliwe. Taniec, skakanie i bieganie stają się dla niego naturalne. Doskonali swoją koordynację oko-ręka i motorykę. Rysuje, buduje, przegląda książeczki, a jego pewność siebie wobec odkrywania świata jest jeszcze większa. Naśladuje dorosłych zarówno w zachowaniu, jak i w mowie, a także chce im pomagać w codziennych czynnościach i obowiązkach domowych. Jeżeli chodzi o mowę, to zasób słów staje się dużo większy, a pociecha zaczyna wyrażać swoje myśli całymi zdaniami, z wykorzystaniem czasowników.

Według Marii Montessori, w tym czasie maluch podejmuje również czynności wymagające tak zwanego “maksymalnego wysiłku”, aby ćwiczyć używanie siły i równowagę. Samodzielność staje się dla niego jeszcze bardziej istotna, na przykład chce jeść bez pomocy rodziców. Temperament dziecka staje się zauważalny i wyraźny. Rozumie ono zakazy, chociaż w tym wieku często wyraża swój sprzeciw w głośny i stanowczy sposób.

Cute Asian 2 - 3 years old toddler child having fun trying to climb on artificial boulders at schoolyard playground, Little boy climbing up rock wall, Hand & Eye Coordination, Motor Skills development

Od drugiego do trzeciego roku życia

Rozwinięta zwinność i kontrola ruchowa sprawia, że dziecko chce jak najwięcej chodzić, ale również skakać, biegać czy kopać piłkę. Warto pozwalać mu na ruch podczas spacerów. Dostosujmy swoje tempo do dziecka. Ten etap oznacza również coraz większą autonomię, ale też często wychodzenie z inicjatywą. To idealny czas, aby dziecko uczestniczyło w obowiązkach domowych, gotowaniu oraz porannej i wieczornej toalecie.

Słownictwo dziecka poszerza się właściwie z dnia na dzień. Powtarza ono słowa, których się nauczyło i nazywa przedmioty.  Budowanie zdań sprawia coraz mniej problemów, a rozmowa jest dla malucha przyjemnością. Chce słuchać, śpiewać i mówić. Może się pojawić faza sprzeciwu i uporczywe mówienie “nie!” tylko po to, aby zaznaczyć swoje racje. Warto ten etap uszanować, aby pomóc dziecku kształtować swoją tożsamość.

Przełomowy moment w tym wieku następuje, gdy dziecko przestaje mówić o sobie w trzeciej osobie i pojawia się magiczne słówko “ja”. W ten sposób maluch w końcu zaczyna rozumieć, że jest osobną jednostką.

Podsumowując

Czas od narodzin dziecka (a nawet jeszcze przed nimi) do ukończenia trzeciego roku życia jest niezwykle intensywny. Dużo się dzieje, a rozwój pociechy nabiera rozpędu każdego kolejnego tygodnia. Znajomość mechanizmów, które nim kierują, jest niezwykle istotna, aby móc zapewnić wsparcie i budować poprawne, oparte na bliskości i zrozumieniu, relacje. Jeżeli zadbamy o to, aby zapewnić dziecku wszystko to, czego mu potrzeba – z pewnością jego dorastanie będzie harmonijne, pełne przygód i pozytywnie wpływające na jego przyszłość. Z pomocą tego artykułu rodzice będą mieli znacząco ułatwione zadanie.

aleastudio

error: Content is protected !!